Sterke en gezonde natuur is belangrijk voor schoon water, schone lucht, een vruchtbare bodem, bescherming tegen klimaatverandering en een prettige leefomgeving. Sinds 2024 geldt in Europa de Natuurherstelverordening (NHV); alle lidstaten moeten een plan op stellen voor het beschermen en herstellen van natuur. Het Ontwerp-Natuurplan beschrijft hoe Nederland invulling geeft aan de verplichtingen uit de Natuurherstelverordening. Van 6 november tot en met 18 december 2026 ligt het Ontwerp-Natuurplan en plan-MER ter inzage, zodat iedereen hierop kan reageren. Vanwege de inhoudelijke samenhang is deze zienswijzeperiode gelijktijdig met die van het ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof (LNS).
Nederland heeft op 25 augustus het Ontwerp-Natuurplan ingediend bij de Europese Commissie. Dit plan is opgesteld omdat alle EU-lidstaten verplicht zijn om natuur te herstellen en te beschermen – op land, aan de kust, in zoet water, bossen, landbouwgebieden, steden en op zee. Het Ontwerp-Natuurplan laat zien hoe groot de herstelopgave is per ecosysteem, wat bestaand beleid al doet, wat er nog moet gebeuren en welke mogelijkheden er zijn om de natuur te herstellen. Het plan bevat nog geen definitieve keuzes. Vanaf 6 november tot en met 18 december 2026 kan iedereen reageren op het Ontwerp-Natuurplan en plan-MER.
Een sterke, gezonde natuur is rijk aan verschillende soorten
Ondanks veel inspanningen om de natuur te verbeteren gaat het niet goed met de natuur in Nederland. Natuurgebieden in ons land zijn versnipperd, terwijl dieren en planten juist baat hebben bij grote, aaneengesloten leefgebieden. Daarnaast lijdt de natuur onder andere onder de uitstoot van stikstof, verdroging, schadelijke middelen om gewassen te beschermen, klimaatverandering en de komst van soorten die eigenlijk niet in onze natuur thuishoren. We hebben dus veel te doen. De NHV geeft Nederland een duw in de rug naar een beter beschermde en sterkere natuur.
Milieueffecten van het Ontwerp-Natuurplan
Het Natuurplan heeft mogelijk ook milieueffecten. Daarom laat het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een milieueffectrapportage maken, ook bekend als een plan-MER. Met een plan-MER worden de milieueffecten van mogelijke beleidskeuzes onderzocht.
Relatie tussen Ontwerp-Natuurplan en ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof
Een belangrijke rol voor het behalen van de NHV-doelen is weggelegd voor de maatregelen uit de Taskforce Landbouw, Stikstof en Natuur die op 26 juni openbaar werden. De maatregelen uit dit pakket gericht op verbetering van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden dragen ook bij aan de doelen van de NHV en zijn opgenomen in het ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof (LNS). De NHV richt zich ook op herstel van andere ecosystemen binnen én buiten Natura 2000-gebieden, en heeft daarmee een bredere reikwijdte dan het programma LNS. De maatregelen waarmee invulling wordt gegeven aan de bredere natuuropgave van de NHV worden vastgelegd in het Natuurplan.
Gelijktijdige zienswijzeprocedure Ontwerp-Natuurplan en ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof
Vanwege de inhoudelijke samenhang met het ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof (LNS) vinden de zienswijzeprocedures gelijktijdig plaats. Belanghebbenden en geïnteresseerden kunnen de plannen nu in samenhang bekijken. Naast deze zienswijzeprocedures start ook de internetconsultatie voor de algemene maatregel van bestuur behorend bij het wetsvoorstel vervangen omgevingswaarden stikstofdepositie.
Lees meer over de zienswijzeprocedure van het ontwerp-Programma Landbouw, Natuur en Stikstof
Zienswijzeprocedure
Wilt u reageren op het Ontwerp-Natuurplan en/of het bijbehorende plan-MER? Dan kunt u een zienswijze indienen. Dit kan van 6 november tot en met 18 december 2026. Dient u uw zienswijze na 18 december 2026 in? Dan kunnen wij deze helaas niet meer meenemen.
Informatie over de terinzagelegging
U kunt reageren op het Ontwerp-Natuurplan en/of het bijbehorende plan-MER.
Plan-MER van het Ontwerp-Natuurplan
Passende beoordeling Ontwerp-Natuurplan bij het plan-MER
Er zijn drie mogelijkheden om uw zienswijze in te dienen: digitaal, schriftelijk per post of persoonlijk bij het ministerie af te geven.
Digitaal
U kunt uw zienswijze doorgeven op Mijn RVO. Om in te loggen heeft u DigiD (als particulier) of eHerkenning met niveau 2+ (als organisatie) nodig. Heeft u nog geen DigiD of eHerkenning? Vraag deze dan eerst een DigiD of eHerkenning aan.
Dien uw zienswijze in via: Zienswijze doorgeven
Persoonlijk
U kunt de documenten tijdens kantooruren op afspraak inzien en uw zienswijze indienen bij het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur:
Bezuidenhoutseweg 73
2594 AC Den Haag
Wilt u een afspraak maken? Stuur dan een e-mail naar nhvteam@minlnv.nl.
Per post
U kunt uw zienswijze ook per post indienen. Vermeld op de envelop en in uw brief:
Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Directie Natuur
T.a.v. Zienswijzen Natuurherstelverordening
Postbus 20401
2500 EK Den Haag
Vervolg
Op basis van de zienswijzen bekijkt het Rijk welke aanvullingen of aanpassingen in het definitieve Natuurplan en plan-MER nodig zijn. In het Natuurplan wordt nader uitgewerkt hoe Nederland de Europese natuurhersteldoelen wil bereiken, welke maatregelen daarvoor worden ingezet en hoe de uitvoering en financiering worden vormgegeven.
De ingediende zienswijzen worden ook verwerkt in een Reactienota. De Reactienota maakt inzichtelijk hoe we met de ingediende reacties zijn omgegaan. Als u een zienswijze heeft ingediend dan krijgt u bericht wanneer de Reactienota beschikbaar is. Naar verwachting is dit vóór de zomer 2027.
Vraag en antwoord zienswijzeprocedure
U kunt uw zienswijze op het ontwerp-Natuurplan of het bijbehorende plan-MER indienen van 6 november tot en met 18 december 2026. Er zijn drie mogelijkheden om uw zienswijze in te dienen: digitaal, schriftelijk per post of persoonlijk bij het ministerie af te geven.
Digitaal
U kunt uw digitale zienswijze doorgeven via Mijn RVO van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Op deze pagina vindt u de documenten die u nodig heeft om een zienswijze in te dienen, evenals informatie over de wijze waarop u dit kunt doen.
Om in te loggen bij Mijn RVO heeft u DigiD (als particulier) of eHerkenning met niveau 2+ (als organisatie) nodig. Heeft u nog geen DigiD of eHerkenning? Vraag deze dan eerst een DigiD of eHerkenning aan.
Dien uw zienswijze in via: Zienswijze doorgeven
Persoonlijk
U kunt de documenten op afspraak tijdens kantooruren inzien en uw zienswijze indienen bij het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur:
Bezuidenhoutseweg 73
2594 AC Den HaagWilt u een afspraak maken? Stuur dan een e-mail naar nhvteam@minlnv.nl.
Per post
U kunt uw zienswijze ook per post indienen. Vermeld op de envelop en in uw brief:
Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Directie Natuur
T.a.v. Zienswijzen Natuurherstelverordening
Postbus 20401
2500 EK Den HaagEen belangrijke rol voor het behalen van de NHV-doelen is weggelegd voor de maatregelen uit de Taskforce Landbouw, Stikstof en Natuur die op 26 juni openbaar werden. De maatregelen uit dit pakket gericht op verbetering van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden dragen ook bij aan de doelen van de NHV en zijn opgenomen in het ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof (LNS). De NHV richt zich ook op herstel van andere ecosystemen binnen én buiten Natura 2000-gebieden, en heeft daarmee een bredere reikwijdte dan het programma LNS. De maatregelen waarmee invulling wordt gegeven aan de bredere natuuropgave van de NHV worden vastgelegd in het definitieve Natuurplan.
Vanwege de inhoudelijke samenhang met het ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof (LNS) vinden de zienswijzeprocedures gelijktijdig plaats, zodat belanghebbenden en geïnteresseerden de plannen in samenhang kunnen bekijken. Naast deze zienswijzeprocedures start ook de internetconsultatie voor de algemene maatregel van bestuur behorend bij het wetsvoorstel vervangen omgevingswaarden stikstofdepositie.
Lees meer over de zienswijzeprocedure van het ontwerp-Programma Landbouw, Natuur en Stikstof