Natuurherstelverordening

Natuurplan

Alle EU-landen moeten een Natuurplan maken. Daarin komt te staan wát landen, wannéér gaan doen om de doelen te halen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de meest recente wetenschappelijke kennis. Het format voor het Natuurplan is vastgesteld door de EU en is dus voor elke lidstaat hetzelfde. De maatregelen die landen nemen zullen wel verschillen omdat niet in elk land hetzelfde nodig is om de natuur te herstellen.    

Aanpak en planning

Het Rijk stelt het Natuurplan stapsgewijs en gezamenlijk met medeoverheden en andere stakeholders op. De planning daarbij is als volgt:  

• Op 1 september 2026 wordt het Ontwerp-Natuurplan ingediend bij de Europese Commissie. Hierin staat:  
  • Hoe groot de opgave is per ecosysteem  
  • Welke bijdrage bestaand beleid hier op dit moment al aan levert  
  • Wat de restopgave daarna nog is  
  • En welke mogelijkheden er zijn om deze restopgave aan te pakken. 

Hierbij worden nog geen beleidskeuzes gemaakt.   

• In oktober 2026 vindt de publieksconsultatie plaats.   
• In gesprek met experts van sectorpartijen, stakeholders en anderen belanghebbenden worden de komende maanden  inhoudelijke thema’s uitgediept.  
• Uiterlijk zes maanden na indienen Ontwerp-Natuurplan ontvangt het Rijk een reactie vanuit de EU op het concept Natuurplan. 
• Het definitieve Natuurplan wordt op 1 september 2027 ingediend bij de Europese Commissie.    

Dit staat in de Natuurherstelverordening   

De wet: 

• Geeft doelstellingen voor ecosystemen op land, aan de kust, in zoet water, bos, landbouwgebieden, steden en zee. 
• De wet bouwt deels voort op bestaande wetgeving (Vogel- en habitatrichtlijnen, Kaderrichtlijn water, Kaderrichtlijn Mariene strategie).
• Daarnaast zijn er ook aanvullende verplichtingen, bijvoorbeeld voor de Vogel- en habitatrichtlijn buiten Natura 2000 gebieden. 
• Waar in eerdere wetten en richtlijnen de focus lag op specifieke habitats en soorten, ligt in de NHV de focus op het herstel van ecosystemen als geheel. Het behoud en ontwikkeling van soorten zijn daar onderdeel van.

Dit doen we al

Bestaande wetten en richtlijnen om de natuur te beschermen en te herstellen blijven bestaan. Deze  dragen bij aan het halen van de doelen in de Natuurherstelverordening. De nieuwe wet geeft extra doelen en deadlines voor 2030, 2040 en 2050.

Monitoring

Nederland heeft een uitgebreid stelsel voor het monitoren van de natuur. De nieuwe wet zegt dat we op meer plekken in Nederland de natuur moeten beschermen en herstellen dan voorheen. Van deze plekken is nog niet alles bekend. Het Rijk verzamelt daarom ook voor deze plekken gegevens.  Als bekend is hoe het gaat met de natuur, kunnen we ook bepalen welke acties er extra nodig zijn om de natuur te beschermen en herstellen. 

Samenwerking: natuur verbinden met andere opgaven 

Het herstel van de natuur is een grote opgave die invloed heeft op gebieden in heel Nederland.  Tegelijkertijd is ook ruimte nodig voor andere opgaven. Voor huizen, bedrijven, landbouw, militair gebruik, het opwekken van duurzame energie en meer. De verschillende ministeries werken daarom samen om alles goed te laten passen in de ruimte. De ministeries werken ook samen met provincies, waterschappen, gemeenten en belangenorganisaties. Zo zorgen we ervoor dat we natuurbelangen zoveel mogelijk verbinden met andere belangen. En dat de maatregelen uitvoerbaar zijn.

Meer informatie over samenwerkingen.

Contact

Heeft u vragen of suggesties? Neem dan contact op met het NHV team via nhvteam@minlnv.nl.