Van 6 november tot 18 december 2026 is het mogelijk te reageren op het Ontwerp-Natuurplan en plan-Mer en op het ontwerp van het programma Landbouw, Natuur en Stikstof.
Wat staat in het programma Landbouw, Natuur en Stikstof?
In het programma Landbouw, Natuur en Stikstof staat met welke maatregelen de emissiedoelen uit het wetsvoorstel van 3 november 2026 gehaald gaan worden. Het kabinet vervangt de huidige stikstofdoelen in de wet door uitstootdoelen. Het gaat om een reductie ten opzichte van 2019 van ten minste:
- 45,4 tot 49,7 kiloton emissie van ammoniak door de landbouw
- 50% van de emissie van ammoniak door de industrie
- 50% van de emissie van stikstofoxiden door mobiliteit
Met uitstootdoelen per sector weten de sectoren waar ze aan toe zijn en waar ze voor aan de lat staan. Voor de landbouw legt het kabinet de opgave vast in kilotonnen. Dat geeft ook op de lange termijn zekerheid over wat er precies moet gebeuren. De doelen moeten in 2035 gehaald zijn.
De huidige Omgevingswet bevat ook een plicht tot het opstellen van een programma. Dat is het Programma Stikstofreductie en Natuurverbetering (PSN). Het nieuwe programma Landbouw, Natuur en Stikstof zal het PSN vervangen.
Bij het wetsvoorstel hoort ook een AMvB, die regelt wat er in het programma Landbouw, Natuur en Stikstof moet staan om de emissiedoelen en natuurdoelen te bereiken. Ook schrijft de AMvB voor hoe we de voortgang van het realiseren van de doelen kunnen bijhouden. De internetconsultatie voor de AMvB start ook op 6 november via https://www.internetconsultatie.nl/amvbprogrammalns.
Wat staat in het Natuurplan en plan-MER?
Het Ontwerp-Natuurplan beschrijft hoe Nederland invulling geeft aan de verplichtingen uit de Europese Natuurherstelverordening (NHV). Het gaat hierbij om een combinatie van bestaand beleid en aanvullend nieuw beleid om de verschillende ecosysteemdoelen, op land, aan de kust, in zoet water, bossen, landbouwgebieden, steden en op zee, te halen. Het Ontwerp-Natuurplan laat zien hoe groot de herstelopgave is per ecosysteem, wat bestaand beleid al doet, wat er nog moet gebeuren en welke mogelijkheden er zijn om de natuur te herstellen. Het plan bevat nog geen definitieve keuzes.
Het Natuurplan heeft mogelijk ook milieueffecten. Daarom laat het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een milieueffectrapportage maken, ook bekend als een plan-MER. Met een plan-MER worden de milieueffecten van mogelijke beleidskeuzes onderzocht zoals de impact op natuur en de sociaaleconomische gevolgen. Deze informatie helpt bij het maken van het Natuurplan. Indieners kunnen zowel op het Ontwerp-Natuurplan als het plan-MER reageren.
De Europese Natuurherstelverordening geldt sinds 2024. Alle lidstaten moeten een plan op stellen voor het beschermen en herstellen van natuur. Het Ontwerp-Natuurplan is een eerste stap hierin. Nederland heeft het Ontwerp-Natuurplan op 25 augustus ingediend bij de Europese Commissie.
Samenhang Natuurplan en programma Landbouw, Natuur en Stikstof
De maatregelen uit het programma Landbouw, Natuur en Stikstof dragen zijn gericht op herstel van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden om daarmee vergunningverlening weer mogelijk te maken. Deze maatregelen dragen bij aan de doelen van de NHV.
De NHV richt zich ook op herstel van andere ecosystemen buiten Natura 2000-gebiede, en heeft daarmee een bredere reikwijdte dan het programma Landbouw, Natuur en Stikstof. De maatregelen waarmee invulling wordt gegeven aan de bredere natuuropgave van de NHV worden vastgelegd in het Natuurplan. In de huidige versie van het Natuurplan zijn nog geen maatregelen opgenomen.