Nationale Grondbank

De transitie en daarmee samenhangende de inrichting van het landelijke gebied staat ons de komende jaren te wachten. Hierbij houden we rekening met uitdagingen op het gebied van landbouw, natuurbehoud, waterbeheer en klimaatverandering. Deze transitie vindt plaats in verschillende regio’s en gebieden van ons land. De provincies hebben de verantwoordelijkheid voor het regisseren van deze transitie in de desbetreffende gebieden. Het is van cruciaal belang dat er grond beschikbaar is en dat die grond gemakkelijk kan worden gebruikt en uitgewisseld. Daarom is de Nationale Grondbank opgericht.

Wat is de rol van de Nationale Grondbank?

De Nationale Grondbank draagt bij aan de transitie van het landelijke gebied. Dit doet de Grondbank, met Rijksvastgoedbedrijf als uitvoerder, door landbouwgrond (zoals weiland) te kopen. Soms zal de Grondbank hele bedrijfslocatie(s) zoals landbouwgrond met opstallen verwerven. De Grondbank verwerft géén productierechten van veehouders; hiervoor zijn de landelijke beëindigingsregelingen beschikbaar.

De Grondbank koopt, op verzoek van provincies, agrarisch vastgoed aan op vrijwillige basis en tegen een marktconforme prijs. Daarna stelt de Grondbank de grond weer beschikbaar voor gebruik. De Grondbank beïnvloedt niet wat er met het vastgoed mag gebeuren, deze beslissing ligt elders. Ook legt de Grondbank geen eigen voorwaarden op voor het gebruik van de grond; dit wordt bepaald door de betreffende provincie.

Na de aankoop heeft de Grondbank het vastgoed in tijdelijk beheer, totdat duidelijk is wat ermee moet gebeuren. De overheid streeft ernaar om het vastgoed zo snel mogelijk aan een andere partij over dragen. De snelheid hiervan hangt af van de voortgang van de veranderingen in het betreffende gebied.

Afhankelijk van de uitkomst van deze veranderingen kan de grond bijvoorbeeld worden gebruikt voor andere doeleinden, zoals extensivering, omzetting naar natuur of bos of verbetering van de waterkwaliteit. Dit maakt allemaal deel uit van de bredere processen in de gebieden. De grond kan ook geruild worden met andere eigenaren om de doelen te realiseren.

Voor wie is de Nationale Grondbank?

De provincie is verantwoordelijk voor het behalen van de doelen voor gezonde natuur, schoon water en schone lucht in het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Iedereen die betrokken is bij de transitie in een gebied waar de provincie de leiding heeft, kan gebruikmaken van de Nationale Grondbank. De provincies en de Nationale Grondbank hebben hun werkwijze vastgelegd in de Leidraad Nationale Grondbank. 

De Nationale Grondbank staat ook open voor boeren die hun grond aan de overheid willen verkopen als zij willen deelnemen aan een van de landelijke beëindigingsregelingen. Zij kunnen hun interesse kenbaar maken via de webpagina van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De overheid neemt dan contact op en verstrekt verdere informatie. Elke boer krijgt een toegewezen contactpersoon om mee te overleggen. Als de gesprekken positief verlopen en de boer besluit om grond te verkopen, kan een aanvraag worden ingediend. Vervolgens beginnen de gesprekken tussen de boer en de overheid. De provincie en de rijksoverheid bepalen samen wie die gesprekken voert en hoe de financiering wordt geregeld.