Webinar NHV art 8 voor gemeenten

0:02
Goedemiddag en welkom bij dat bij het webinar over de natuurherstelvordering specifiek over artikel 8 stedelijke ecosystemen wat we namens de ministeries van LVVN, BZK-VRO in samenwerking met de VNG organiseren.

0:18
Voor we echt inhoudelijk gaan beginnen, neem ik jullie mee door een aantal huisregels die we vandaag hebben en vervolgens zal ik mezelf ook nog even voorstellen.

0:26
Jullie zien voor je een Q&A balk waarin jullie tijdens het webinar vragen kunnen stellen en die zullen we gedeeltelijk behandelen tijdens deze webinar. En anderen gaan we beantwoorden en na afloop met jullie delen. Ook na afloop, en dat zal waarschijnlijk ongeveer een week duren, ontvangen jullie ook de terugkijklink, zodat ook de presentatie teruggekeken kan worden. De veelgestelde vragen zullen we ook delen op de website die wij hebben van de NHV en dat is www.onslevendlandschap.nl.

0:52
Nou, mijn naam is dus Peter Legters, Ik ben vandaag jullie host. Ik ben ook werkzaam bij het LVVN bij het programmateam van de Natuurstelverordening.

1:00
Dus naast het hosten zal ik een deel van de presentatie ook op me nemen. Het programma: we behandelen 5 onderwerpen en ik zal per onderwerp ook even de medespreker introduceren, zodat jullie weten wie we aan tafel hebben zitten. Het eerste deel over de Natuurherstelverordening en een stukje planning pak ik op. Dan gaan we naar het tweede onderdeel. Gaan we specifiek hebben over de begrenzing van de stedelijke Ecosysteemgebieden. Dat zal gedaan worden door Karen, Hoi Karen.

1:24
Hoi, nou, Karen Huismans, werkzaam bij het ministerie van VRO en ik hou me bezig met de implementatie van artikel 8, met name de focus op de begrenzing van de stedelijke ecosysteemgebieden en monitoring.

1:35
Fijn, dank je wel dat je er bent. Dan gaan we naar het derde onderdeel. Dat gaat over de rol van de VNG en de gemeente daarin en dat doet Eppie voor ons. Hoi Eppie.

Goedemiddag, mijn naam is Eppie Boschma, ik vind het fijn om in dit webinar deel te kunnen nemen vanuit de Vereniging Nederlandse Gemeenten en ik ben daar werkzaam als teammanager, fysieke Leefomgeving en vanuit de gemeente veel betrokkenheid bij de Natuurherstelverordening en zeker bij dit onderdeel.

2:03
Fijn dat je er ook bent, dan gaan we naar het vierde onderdeel en dat gaat over het proces. Hoe om te gaan met de reacties op de generieke begrenzing die voorgesteld wordt? En dat doet Corine, hoi Corine.

2:12
Mijn naam is Corine de Zeeuw. Ik ben werkzaam ook bij het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en daar ben ik de coördinator voor de implementatie van dit artikel NHV.

Ja, fijn dat jullie er allemaal zijn, dus eerst doen we deze onderwerpen en dan sluiten we af met een gedeelte vragen die we dan nog open hebben staan in de chat waarvan we daar een aantal zullen kunnen behandelen.

2:29
Nou, dat begint nu met het eerste inhoudelijke deel. Wat ik kort zou toelichten over waarom we dit ook alweer doen, want waarom hebben we een Natuurstelverordening en een Natuurplan? Dat we een Natuurplan moeten gaan opstellen en komt voort uit de verplichting van de NHV, de Europese Natuurherstelverordening die twee jaar geleden alweer is aangenomen. In die NHV zijn er allerlei verschillende doelen gesteld op het herstel van ecologische systemen. Dat gaat eigenlijk over alle ecosystemen die we kennen, dus dat gaat over marien naar land, naar rivieren, stedelijk groen. Belangrijk voor dit webinar vandaag, maar ook bijvoorbeeld over rivieren en uiterwaarden en bestuivers.

3:02
Nieuw is ook dat er concrete doelen in tijd staan, zodat we ook echt aan de slag moeten om natuurherstel in tijd te gaan realiseren.

3:08
Ook moet dat goed gemonitord worden, dus wij hebben verplichtingen ook richting de Europese Commissie en uiteindelijk om dat allemaal netjes uit te werken, stelt elk lidstaat een Natuurplan op en daar zijn we dus nu volop mee bezig.

3:21
Wat is ook weer de aanleiding tot dat er überhaupt een NHV is, is dat het eigenlijk gewoon niet goed gaat met de natuur. We zien de biodiversiteit nog steeds achteruitgaan. De manier van hoe we daar nu invulling aan geven. Dus de huidige aanpak is ook onvoldoende om die negatieve trend te keren. Daarom heeft de Commissie de Europese Commissie in de Natuurherstelverordening harde deadlines gesteld waar lidstaten aan moeten gaan voldoen om dus daar wel te gaan komen, dus aan ons de schone taak om met iedereen de schouders eronder te zetten om goede herstelmaatregelen te gaan treffen op weg naar een betere natuur in Nederland.

3:55
Want wat is dan het doel van de NHV? Die kun je over 3 lijnen zien. Het is het herstel uiteindelijk gewoon voor natuur, zoals ik al schetste. Maar het tweede, vind ik ook belangrijk, wat we ook afgelopen zomer hebben ervaren: de klimaatverandering en de klimaatmitigatie en adaptatiemaatregelen. Daarvoor is een sterke natuur ook gewoon hartstikke nodig. En tenslotte hebben we een wereldwijd VN-biodiversiteitsverdrag waarin eigenlijk alle landen worden opgeroepen om bij te dragen aan de betere natuur. Nou de Europese inzet hierop is dan ook die Natuurherstelverordening.

4:25
Ik noemde al net hè? Europees gaat het niet goed, maar dus ook in Nederland staat de natuur er niet goed voor.

4:32
Heel kort gezegd zien we gewoon dat een aantal drukfactoren nog te veel negatieve impact hebben op de staat van de natuur. Denk aan, zoals de versnippering van leefgebieden, stikstof, verdroging, gewasbeschermingsmiddelen en dus klimaatverandering. Verandering in zijn algemeenheid dus ook in Nederland hebben we echt nog meer dan voldoende werk te doen om natuurherstel te realiseren.

4:54
Tegelijkertijd beginnen we niet helemaal op nul, hè? Gelukkig ook niet en doen we al best heel veel op natuurherstel en er zijn soms ook redenen om ook wel voorzichtig optimistisch te zijn. Sinds 2011 zien we bijvoorbeeld al dat er meer dan 53.000 hectare een nieuwe natuur is gerealiseerd. Een aantal soorten die ooit verdwenen zijn in Nederland zijn teruggekeerd en dat gaat ook succesvol.

5:14
Bepaalde ecosysteemdiensten zijn tussen de periode van 2013 en 2020 ook toegenomen. Dus eigenlijk, zien we ook wel positieve kanten in een algemeen toch wel negatieve trend en deze NHV met de harde doelstelling in tijd gaat ons echt een nieuw duwtje in de rug geven om met meer energie aan de slag te gaan om natuurherstel te realiseren.

5:36
En, hoe doen we dat dan? Ja, dat vraagt om een zorgvuldig proces. Nou, in deze planning zullen jullie onze stappen die wij nog voorzien om te komen van een Ontwerp Natuurplan die we zeg maar vlak voor de zomer of in augustus hebben ingediend tot het realiseren van een definitief natuurplan. Dat moeten we uiterlijk september 2027 gedaan hebben. Nou, ik ga niet alle tussenstappen behandelen, maar weet ook dus dat we begin november met een ter inzagelegging gaan starten, daar kan iedereen kijken en een zienswijze indienen op het Ontwerp Natuurplan.

6:04
Ook op de Plan-mer die we daarbij hebben gedaan en ik wil ook iedereen oproepen om goed te gaan kijken, wat jullie vinden, wat we nog beter kunnen gaan doen naar een Definitief Natuurplan.

6:16
Nou, tot zover even de korte introductie op de NHV en waarom we dit ook weer doen voordat we zometeen de stap maken naar de verbijzondering op artikel 8 en de begrenzing van de stedelijke ecosystemen. Voordat we daarheen gaan, wil ik eerst een stelling met jullie bespreken.

6:31
De eerste stelling, nou, dan kun je best wel heel breed over doorfilosoferen, maar het is gewoon even een gevoel te krijgen hoe jij binnen je gemeente of anderszins al bezig bent met vergroening. Dus de vraag is: In onze gemeente zijn we goed op weg met vergroening.

6:46
Nou toch even een vraag hier aan tafel hè, Karen, wat denk jij of wat hoop jij wat hier uit gaat komen? Ik denk een genuanceerd beeld. Ik denk dat er een aantal gemeenten heel actief al jarenlang bezig zijn met vergroening. Ik denk dat er ook een aantal gemeenten de prioriteiten elders hebben liggen, dus als je denkt van de eens-percentage, hoeveel is er al lekker bezig, denk je?

7:09
Nou gokje 45%.

7:13
Nou, ik zal de stand noemen. Het is 65% die geeft aan dat ze al goed bezig zijn met vergroening, dus dat is een positief beeld wat we hierbij hebben. Ja, nee, hartstikke bedoeling is breed, hè? Dus vergroening kan van alles zijn. Ja, dat is inderdaad waar, heb je dus bij deze brede interpretatie. Denk ik toch dat wel een mooie stap hebben tot 2/3 van de gemeente zeg: “Ik ben hier goed mee bezig.” Nee, hartstikke mooi, ik kijk even of we al vragen hebben binnengekregen, dat nog niet op dit moment, dan zijn we lekker bezig en dan kunnen we naar het eerste inhoudelijke onderdeel gaan over de begrenzing van het stedelijk ecosysteemgebied en dan ga ik Karen het woord geven.

7:48
Ja, dank je wel, Peter, ik ga jullie meenemen in hoe wij tot dat voorstel voor de generieke begrenzing zijn gekomen. Het is een redelijk technisch verhaal. Lees het terug en kijk het terug als het niet de eerste keer helemaal duidelijk was om het verhaal goed te begrijpen, is het handig om toch ook even de doelen voor artikel 8 van de NHV erbij te pakken. Het zijn doelen die je kunt splitsen In de periode tot en met 2030 en vanaf 2031.

8:20
Tot en met 2030 zijn het echt kwantitatieve doelen op nationaal niveau. Het gaat erom om in 2030 te hebben voorkomen dat de oppervlakte stedelijk groene ruimte en stedelijke boomkroonbedekking op nationaal niveau dus is afgenomen. Vanaf 2031 moeten we een toenemende trend gaan realiseren.

8:46
Naar het zogenaamde bevredigend niveau. Dat is bijzonder dat bevredigende niveau. Wat dat precies gaat zijn, dat weten we nog niet.

8:54
Eind 2028 komt de Europese Commissie met de richtinggevend kader en kunnen de lidstaten het bevredigend niveau daarin invullen.

9:05
Dan moeten we dus die toenemende trend gaan realiseren en voor een stedelijk groene ruimte geldt dat ook weer op nationaal niveau.

9:13
Maar voor boomkroonbedekking geldt dat binnen elk ecosysteemgebied van elke gemeente.

9:23
En waarom hebben we dan, we kennen deze doelen. Waarom hebben we dan eigenlijk een begrenzing nodig?

9:30
Die hebben we nodig omdat we de doelen voor artikel 8 niet in de hele gemeente perse hoeft te halen, maar de doelen die gaan we halen binnen de vastgestelde begrenzing. En dat kan een veel kleiner gedeelte van de gemeente zijn.

9:47
Er is afgesproken dat het Rijk de gemeente faciliteert met het vaststellen van de begrenzing. Dat doen we omdat dan niet elke gemeente het wiel opnieuw hoeft uit te vinden, maar gemeenten krijgen wel de gelegenheid om van de voorgestelde generieke begrenzing om daar iets van te vinden om daar eventueel een aanpassing op aan te vragen. Weliswaar binnen randvoorwaarden, daar gaat Corine straks uitgebreider op in.

10:17
Bij het vaststellen van die begrenzing zoeken we eigenlijk naar een balans, een balans aan de ene kant tussen allerlei noodzakelijke ontwikkelingen. Woningbouw is natuurlijk bekend, maar ook de energietransitie, mobiliteitstransitie, misschien wel Defensie. Daar moeten we van alles op gaan ontwikkelen en het kan zijn dat daardoor stedelijk groene ruimte of boomkroonbedekking verdwijnt.

10:42
Als de ontwikkeling binnen de grens van stedelijk ecosysteem valt.

10:46
Zul je, conform de NHV, dat moeten gaan terugbrengen, dus compenseren. Valt die erbuiten, dan hoeft dat niet.

10:55
Dus vandaar is het echt zoeken. Wat is de beste plek voor die ontwikkelingen?

11:01
Hoe gaan we dan de grens trekken? En daarbij houden we dus rekening met dat je ook voldoende ruimte binnen de begrenzing hebt om te compenseren dus een balanceeroefening.

11:14
Er zijn een aantal dingen om rekening mee te houden waar je het opstellen van de begrenzing. Europa heeft een aantal verplichtingen.

11:21
Niet alle gemeenten hoeven een begrenzing op te stellen, dus welke gemeenten moeten dat wel en waarom? Er is een minimale begrenzing, wat er ook gebeurt, die zal altijd binnen de vastgestelde begrenzing moeten vallen. Dan ga ik later op in, maar er is ook een maximum. Het kan namelijk, de begrenzing kan niet groter zijn dan de begrenzing van de gemeente zelf.

11:44
Ook nog belangrijk om te noemen. We stellen deze begrenzing nu vast.

11:49
En dan geldt deze uiteraard voor de monitoring periode van 2024 tot en met 2030. Je kunt niet tussentijds de oppervlakte wat je monitort gaan aanpassen.

12:03
Bij de aanpassing de actualisatie van het Natuurplan kan het eventueel zijn dat begrenzingen veranderen, maar dat heeft dan te maken met dat er woonwijken gerealiseerd zijn of eventueel gemeentes zijn samengevoegd.

12:19
Nou als eerst de vraag: “Welke gemeente moeten nou een stedelijk ecosysteem gaan begrenzen?”

12:25
Daarvoor is het nodig om de gemeente die we hebben in Nederland, 342, om die in te gaan delen in categorieën, categorie stad of categorie kleine stad, voorstad of een landelijk gebied of landelijk egemeente.

12:41
En dit doen we aan de hand van een systematiek. Die heet degree of Urbanisation, oftewel degurba en die systematiek die maakt gebruik van een raster van 1 bij 1 km² en in elke rastercel wordt bepaald wat is de inwoner dichtheid? Is die hoog is die gemiddeld of is die laag?

13:05
Op basis van het maken van die rastercellen met die dichtheid worden er dan zogenaamde Urban Centers afgeleid en Urban Clusters en een Center en een Cluster heeft te maken met aaneengeslotenheid van cellen met hoge of gemiddelde dichtheid en ook met het aantal inwoners wat er dan uiteindelijk in zo'n Cluster of Center zit.

13:32
Nou, dit is een kaartje van Europa waarop in rood de Urban centers aangegeven zijn. Dat zijn dus al die cellen van die 1 km² en in geel, de Urban Clusters. En dan zie je dus voor Nederland een enorme hoeveelheid Urban Centers en Urban Clusters. Voor België eigenlijk ook en voor het Ruhrgebied ook. Maar kijk je naar Frankrijk en naar Duitsland en Polen, dan zie je dat daar veel meer landelijke cellen tussen zitten.

14:03
Dus dat geeft eigenlijk al aan dat wij best veel gemeenten hebben die een stedelijk ecosysteem gebied moeten gaan vaststellen.

14:13
Nou, hoe doen we dat dan? Wij weten nu al Urban Centers en Urban Clusters, als er binnen een gemeente meer dan de helft van de inwoners in een Urban Center woont, dan noemen we die stad. Die gemeente en stad valt in de categorie stad. Heb je een gemeente waarbij meer dan de helft van de inwoners in de landelijke rastercellen woont, dan noemen we dat een landelijke gemeente.

14:39
En de gemeente die daar tussenin zitten, dat noemen we dan een kleine stad of voorstad.

14:44
Op dit kaartje uit het PBL-rapport zijn alle gemeenten van Nederland weergegeven.

14:51
In groen, dat zijn de landelijke gemeente.

14:56
Oranje of geel dat zijn de kleine steden of voorsteden en rood, dat zijn de echte steden.

15:03
En dat betekent dus dat er in Nederland 301 van de 342 gemeenten zijn die dus stad stedelijk ecosysteem moeten gaan vaststellen.

15:16
Nou, dat afleiden van die Urban Centers zijn die Urban Clusters komt ook van pas bij de zogenaamde minimale begrenzing, waarvan ik al eerder vertelde dat Europa die verplicht stelt, Europa zegt:

15:30
“Dus alle cellen Urban Center, Urban Cluster, die moeten er hoe dan ook in vallen.” Dat geeft dus wel een gekke begrenzing van die minimale begrenzing, want die volgt de contouren van die rastercellen.  In het plaatje rechts zie je dat ook, in het paarsig dat zijn de Urban Centers en een beetje roze, dat zijn de Urban Clusters en dit is dus de minimale begrenzing een beetje voor de regio Utrecht.

15:57
En lidstaten mogen er dus voor kiezen om de begrenzing ruimer te maken dan deze minimale begrenzing. Ik zei het net al, maar het maximum is de gemeentegrens.

16:08
En Nederland heeft in het Ontwerp Natuurplan ervoor gekozen om de minimale begrenzing aan te houden.

16:15
Maar ondertussen hebben we al vanaf het begin van 2026 een ontwerpend onderzoek uitgevoerd waarin ook een casus studies zijn gedaan. Om te onderzoeken is die minimale begrenzing nou de meest handige begrenzing als we kijken naar de balans tussen wat we allemaal willen ontwikkelen en de opgave van de NHV. En eigenlijk is de conclusie dat we voorstellen om de generieke begrenzing net een beetje ruimer te maken.

16:46
Je ziet hier ook weer het kaartje rechts van de regio Utrecht, dan zie je.

16:53
Dat er stukjes bebouwde kom stukjes woongebied uit die blokjes van die minimale contour steken. En We hebben gezegd, het is eigenlijk wel heel logisch om alle woonwijken, ook al vallen ze buiten de minimale begrenzing, toch in de generieke begrenzing te hebben. Evenals industriegebieden en bedrijventerreinen, die binnen de bebouwde kom vallen. Die wil je graag meenemen in je begrenzing, Omdat dat echt een stedelijke omgeving is.

17:24
Dat geldt ook voor gebieden waar scholen, ziekenhuizen, instellingen et cetera aanwezig zijn die binnen de bebouwde kom vallen. Die wil je allemaal binnen je begrenzing laten vallen en als laatste hebben we gedacht dat het een goed idee is om de begrenzing ook aan te vullen met parken en recreatiegebieden en sportcomplexen die aansluiten op al hetgeen wat ik hiervoor benoemd heb.

17:55
En, dit doen we dan ja, omdat hij iets ruimere begrenzing die noemen we ook wel. UCUC+ van Urban Center Urban Cluster plus een beetje.

18:05
Zo logisch aansluit op de stedelijke contouren.

18:09
Als de contour net iets ruimer is, heb je ook gewoon iets meer ruimte om groen wat verdwenen is op een andere plek terug te Laten komen, maar je maakt hem ook weer niet zó ruim.

18:21
Waardoor groen wat je terug laat komen ook in de stedelijke omgeving komt en daar de grootste meerwaarde heeft. Dus vandaar dat dit het voorstel is voor de generieke begrenzing. Hier nog even één plaatje om iets beter ingezoomd te kunnen zien hoe het opgebouwd is.

18:42
Hier zie je de grijze blokken, dat is de minimale begrenzing. De roze contouren dat is de grens van de bebouwde kom. Dan zie je ook waar die dan uit die blokken steekt.

18:56
En de gele vlakjes, dat zijn de recreatiegebieden.

19:00
En, we hebben dus gezegd, als ze aansluiten op de bebouwde kom of de minimale begrenzing, zouden wij ze graag meenemen. Dit is ook wel iets voor de gemeente, maar dat komt later ook nog aan de orde om hier heel goed naar te kijken.

19:18
Mooi, dankjewel Karen. Volgens mij een heel helder verhaal. Ik heb hier ook een aantal vragen, denk om even goed te bespreken die we gekregen hebben vanuit de aanwezigen bij dit webinar.

Vraag: “Bij ons vindt veel projectontwikkeling plaats. De grens van stedelijke ecosysteem zal bij ons misschien wel groter worden. Wordt die grens bijgesteld in de toekomst?”

Antwoord: Volgens mij al kort even behandeld, misschien goed om nog even nog een keer te behandelen. De grens stellen we nu vast voor de periode tot en met 2030, want anders kun je niet betrouwbaar monitoren.

19:47
Maar als er woningen of appartementen voor wat dan ook gerealiseerd worden, die buiten de nu vastgestelde contour vallen, dan krijg je daar op een gegeven ogenblik inwoners. En dan wordt zo'n rastercel ook een cel met een hoge of gemiddelde dichtheid. En dat is dan de reden waarom die vanaf de herziening van het Natuurplan toegevoegd wordt aan de contour.

20:12
Om even scherp te hebben, de herziening van het Natuurplan is in 2032 voorzien. Er werd 2030 genoemd, maar dat gaat dus om 2032. Maar tot die tijd is dit dan, zeg maar de afbakening van het stedelijke ecosysteem.

20:23
Ja, ja een andere vraag: “Sommige gemeenten proberen te sturen op kwaliteitstoename als de kwantiteit onvermijdelijk afneemt. Dit lijkt strijdig met wat de NHV stelt, maar puur op kwantiteit sturen lijkt niet doelmatig. Zien jullie hier ruimte in? Bijvoorbeeld een oude volwassen boom heeft aanzienlijk meer ecologische waarde dan nieuwe aanplant?” Dus dat is voor jou Karen om daar nog op te reflecteren. Antwoord: Wij zien absoluut de meerwaarde natuurlijk van kwaliteit, kwalitatief groen, absoluut.

20:52
Maar de doelen van de NHV ja, die zijn ook wat ze zijn tot en met 2030 is het doel kwantitatief. Dus ja, zullen we toch gewoon ook die oppervlakte moeten compenseren als er groen verdwijnt? Maar wij moedigen het wel aan om dat op een kwalitatief goede manier te doen.

21:10
Ja, als ik dat mag aanvullen. We hebben in het Ontwerp Natuurplan ook al aangegeven dat we in principe graag voor dat bevredigend niveau wel een aantal kwalitatieve doelen daaraan zouden willen verbinden, omdat je daarmee inderdaad een extra plus zeg maar kunt creëren en beter zou kunnen sturen. Ook op biodiversiteit en inderdaad dan nog steeds blijft oppervlakte ook belangrijk.

21:31
Maar die kwaliteitsaspecten die willen we zeker wel daarin proberen mee te nemen, ook met het oog op andere artikelen, zoals bijvoorbeeld artikel 10 voor de bestuivers. En dan helpt het natuurlijk om kwalitatief groen, goede soorten te planten, et cetera. Ja, helder dankjewel, dan wil ik doorgaan met de volgende stelling.

21:50
Dus dat is de tweede stelling en die luidt: “Ik zie de meerwaarde van het meenemen van complete woonwijken, bedrijventerreinen en recreatiegebieden in de generieke begrenzing.” Dat is het voorstel hè, wat jullie doen op basis van de minimale om ook die mee te nemen om naar die UCUC+ te komen. Nou, eens kijken wat daarop binnenkomt.

22:13
Heel benieuwd, ja, Eppy is er ook heel erg benieuwd naar. Ja, ik denk het voor de gemeente natuurlijk een belangrijk vraagstuk is, hè, wat er leeft?

22:21
Dat is precies wat jij zegt, hè? Van het geeft iets meer ruimte om te kunnen compenseren als dat nodig is en aan de andere kant maak je hem net iets ruimer, dus Ik ben heel benieuwd wat daar aan de reacties voor komt. Ja, nou, ik zal kijken wat de tussenstand is en dat is wel een heel duidelijk beeld en ruim 92% geeft aan dat het hiermee eens is om die verbreding mee te pakken.

22:41
Ik denk dat het een goede stap is om dat dus op deze manier ook te doen.

22:46
Dat is een duidelijk signaal. Ja Eppy, dan gaan we ook door naar jou, hè? De rol van de gemeente en de VNG in dit proces? Ja, dankjewel. En zal ik iets over zeggen van een heel andere orde, minder inhoudelijk, maar meer dat we vanuit de VNG het heel belangrijk vinden dat gemeenten al aan de slag gaan en met zich meebrengen nu de info die er is over de NHV in alles wat ze nu beetpakken en doen.

23:12
En daarom heet deze slide ook Mensen informeren. En hoe kun je meedenken? Want dat is vooral wat wij de komende tijd ook willen doen en daar heel graag op willen samenwerken met gemeenten en dat nu ook al doen op twee manieren. En die wil ik ook graag vertellen, omdat mensen die nu in de webinar luisteren daar ook op aan kunnen haken. Dus enerzijds een gemeentelijk netwerk, natuur en groen wat we binnen de VNG al hebben.

23:40
Dat komt voornamelijk digitaal bij elkaar.

23:43
Vaak mensen die stadsecoloog zijn, maar ook heel veel nou, misschien ook wel mensen die nu In de webinar kijken die beleidsmedewerker zijn en die bespreken dan bepaalde thema's op natuur en we willen daar extra nadruk nu ook leggen de komende tijd en doen dat ook al op de NHV. Met name ook het verhaal van het Stedelijk ecosysteem en artikel 8 dus, wil je daar ook bij zijn of in ieder geval de info voor horen? Meld je dan ook aan voor zover nog niet gedaan.

24:13
Via info@vng.nl en zeg dan even bij GNNG.

24:18
Dat is dat gemeentelijk netwerk, dus dat is één manier om meer aangehaakt te raken de komende tijd op hoe ontwikkelt die hele thematiek, die net in een nutshell behandeld is, zich de komende tijd.

24:32
En de tweede manier, we hebben ook een bestuurlijk netwerk, dus voor vele wethouders die nu ja, met name ook nieuw, weer met een college starten, een klankbordgroep en die komt ook één keer In de zoveel tijd bijeen, met name vaak ook digitaal.

24:46
En ook daar bespreken wij wat vinden jullie bestuurlijk van belang en wat zijn ook zaken die we zoals we hier ook aan tafel zitten met de ministeries kunnen bespreken, maar ook in onze betrokkenheid met provincies en met waterschappen, samen kunnen bezien van waardoor ja, waar, wat is wijsheid, waar doen we goed aan en wat staat gemeenten te doen? Want daar zit natuurlijk een hele component aan van technisch uitzoeken, hoe doen we dat het beste? Maar er zit ook een bestuurlijke verantwoordelijkheid.

25:17
Daar kun je ook voor aanmelden, dus mochten er mensen zijn die hun besturen willen aanmelden of er zijn bestuurders nu in de webinar zou ook maar kunnen, via info@vng.nl ook, maar zet er dan even bij bestuurlijke klankbordgroep EU en NHV en op die manier kun je ook aanhaken.

25:37
Dus dat informeren en dat meedenken vinden wij heel belangrijk en we hebben daar ook al een aantal producten voor ontwikkeld. Wat informatiebronnen zoals dat hier heet, onder andere factsheet kijkt ernaar lees hem, die wordt ook gedeeld en er is onlangs ook een NHV-stoomcursus voor gemeenten geweest. Ook die kun je nakijken en daar kun je in de highlights al zien wat we vanuit gemeenteperspectief ook belangrijk vinden in deze discussie.

26:07
En die is wat jij net ook al zei breder dan alleen de stedelijke ecosystemen en de begrenzing. Maar de komende tijd ligt daar wel voor gemeenten de nadruk, want dat heb je over het algemeen voor al die 301 gemeenten te doen en dat brengt echt afwegingen met zich mee die wij belangrijk vinden om samen onder ogen te zien en ook te kijken. Welke kansen biedt het?

26:32
Maar ook mogelijke knelpunten te bezien en hoe daar dan in te handelen. Want we hebben Natuurlijk die landelijke opgaven te doen daarop.

26:39
Tot 2030 of net daarna, dus dat vinden wij heel belangrijk.

26:45
En zometeen komt er ook nog de mogelijkheid om een enquête in te vullen, begrijp ik ja, geef dan ook aan wat je belangrijk vindt op welke vlakken je ondersteuning wil of behoefte hebt aan nadere info. Daar staan we zeer voor open en vind het ook echt heel erg van belang dat alle gemeenten die hiermee te maken hebben aanhaken op de info en goed ja, hun ding kunnen doen om de stedelijke eco begrenzing goed in te vullen.

27:13
Dus dat is voor nu even mijn bijdrage hierbij. En ik vind het ook mooi om aan tafel te zitten, omdat we toch een gezamenlijke opgave hebben hier in Nederland. Dus dat Peter.

27:25
En nadrukkelijk oproep aan zowel de ambtenarij als de bestuurders, hè om je te melden om hierin mee te doen. En nou, dat doen jullie al op een hele mooie manier. Maar het is een complexe opgave, dus dat we dat met elkaar goed doen is alleen maar nodig. Ik heb ook nog een vraag voor je Eppy en dit is over de relatie met de provincies.

27:43
Hoe worden de provincies betrokken bij de keuze voor begrenzing? De keuze voor begrenzing zal ook van invloed zijn op opgaves die zij hebben de rol van provincies ten opzichte van gemeentes is voor de opgave van dit artikel onderbelicht. Ja, nee, dat is zeker waar dat die provincies belangrijk zijn om mee samen te werken en dat er ook een goede samenwerking is tussen de gemeente en de provincie om te kijken welke ruimtelijke plannen komen er vanuit de kamp van de provincies?

28:10
En matcht dan met die afbakening voor die stedelijke ecosystemen straks die gemeente moeten hanteren.

28:19
Van elkaar op de hoogte zijn in een vroegtijdig stadium is echt belangrijk en dat geldt net zo goed voor de waterschappen.

28:27
Juist omdat je ook meerdere doelen hebt in je gebied en daarbij is het dus goed om te kijken. Wat speelt er op woningbouwplannen en wat speelt er op energieplannen en wat speelt er op allerlei aanpalende zaken?

28:42
En, dat gaat over de grenzen van je eigen gemeente heen, dus dat kunnen we niet genoeg benadrukken om die samenwerking te zoeken en dat willen we ook zelf graag de komende tijd in meehelpen en stimuleren dat dat gebeurt.

28:54
En daar hopen we ook gezamenlijk in samen te werken om dat goed te doen.

28:59
Goed inderdaad dit is inderdaad ook met provincies een belangrijk vraagstuk. Zeker, ik heb nog een paar aanvullende vragen die ook nog op het eerste deel van jou kwamen, Karen, dus we hebben daar nog even de tijd voor, dus ik wilde nog een paar even uitpikken. Bijvoorbeeld worden grote sportcomplexen aan de rand van de stad of dorp ook gezien als onderdeel van het stedelijk ecosysteem?

29:18
Zoals ik heb aangegeven, willen we dus In de variant UCUC+, dus wat we nu voorstellen als generieke begrenzing inderdaad, recreatiegebieden parken en sportcomplexen die grenzen aan de bebouwde kom en de minimale begrenzing stellen wij voor om mee te nemen.

29:42
Dus ook aan die randen, maar dat wordt eigenlijk dus net die grens wat opgerekt om die dus helemaal mee te nemen. Maar als er dus buiten die begrenzing gebouwd gaat worden.

29:52
Gelden de doelen van de NHV dan niet? Nee. Daarom is het belangrijk om, zeg maar die balans te zoeken tussen waar je leg je die begrenzing ten opzichte van alle ontwikkelingen die er op stapel staan. Een aantal ontwikkelingen, die moeten natuurlijk gewoon, als dat buiten de begrenzing plaatsvindt, dan ja, heb je in die zin even geen last van artikel 8 van de NHV.

30:18
Is het natuurlijk wel verstandig om de ontwikkeling zo vorm te geven dat je er al voldoende groen In de ontwikkeling brengt.

30:25
Want op het moment dat daar mensen gaan wonen, dan komt die op termijn toch binnen de begrenzing.

30:31
Ja, dus goed die nuance daarin hè? Dus vanaf de volgende Natuurplan periode wordt opnieuw gekeken naar de die kwalificatie van die verschillende gebieden. En dat kan zo zijn dat hij het binnen geldt. En dan moet je zo kijken naar de groennorm daarbinnen. Ja, misschien mag ik nog aanvullen. Ik vind het ook belangrijk om nog een keer te benadrukken wat net mijn buurvrouw ook al zei, dat er natuurlijk naast de stedelijke ecosysteembegrenzing ook andere doelen en artikelen in de NHV zijn.

30:57
Die net zo goed op heel Nederland rusten.

31:00
Dus over de bestuivers of andere zaken die ook van belang zijn, dus daarin helpt het ook om te kijken. Hoe kun je ook die doelen ja helpen, vooruithelpen eigenlijk en niet uit het oog verliezen? Dus ja, dat moeten we ook gewoon in beeld houden.

31:17
Een goede toevoeging inderdaad, ja.

31:20
Nog een andere vraag, Wij zijn het plattelandsgemeente, waarbij het gehele grondgebied

31:25
is aangeduid als een Urban Cluster. Heeft u daar een voorbeeld van wat dit betekent met betrekking tot de minimale of maximale begrenzing?

31:32
Als de hele gemeente tot aan, zeg maar de gemeentegrenzen bedekt is met rastercellen met een gemiddelde dichtheid, dan heb je inderdaad dat jouw hele gemeente de begrenzing is. Dat is dan de systematiek. Ja, dat is dan een gemeente die krap in zijn jasje zit, zeg maar.

32:02
Even kijken nog een vraagje door woningbouw binnen de begrenzing neemt per saldo tot 2030 natuur mogelijk af. Dit moet dan binnen diezelfde grenzen gecompenseerd worden. Dat is goed begrepen, dat is het geval.

32:15
Je hebt natuurlijk wel vaak woningbouw binnen de begrenzing, wat transitie van een gebied is, dan was het gebied al in gebruik voor iets anders en dan was het al verhard op de één of andere manier, niet volledig groen, als er dan woningbouw komt, dan zie je in veel gevallen, dat er uiteindelijk als de woning gerealiseerd zijn, meer groen is dan dat. Er was dus niet altijd alles binnen de begrenzing.

32:41
Leidt ook tot een afname van groen, wat gecompenseerd moet worden.

32:47
Nou, weet je in het verlengde van bouwen binnen de stedelijke grenzen is deze vraag, is er al duidelijk hoe gevelgroen wordt meegenomen in de monitoring? Hele goeie vraag, gevelgroen en net als dakgroen, dat maakt ook onderdeel uit van stedelijk groene ruimte, maar het monitoren gaat vooralsnog, zeg maar van boven naar beneden en dan zie je dat niet.

33:10
Ja, het monitoren van gevelgroen is complex.

33:14
Er wordt over nagedacht, maar dat is nog, dat is echt nog niet duidelijk hoe dat ze op de beste manier zou kunnen. Dus dat is nog werk in uitvoering op dit moment om dat op een goede manier te kunnen gaan doen. Dankjewel voor deze vraag, dan gaan we door naar het volgende onderdeel, dat gaat over het proces, met het tot stand komen van die gemeentelijke van die grenzen, hè? Daar gaat Corine ons meenemen.

33:37
Ja, dankjewel.

33:40
Ik denk dat het ook aansluit op een vraag die net al gesteld werd, hè? Ook over de rol van provincies. Daar ga ik zo ook nog iets over zeggen.

33:48
En inderdaad, zoals Karen al heeft aangeduid. We zitten in de fase van Ontwerp Natuurplan naar Definitief Natuurplan, waarbij we dus het voorstel nu doen om van een minimaal verplichte begrenzing naar die iets ruimere begrenzing te gaan. En dat proberen we zo goed mogelijk dus te onderbouwen zoals Karen net heeft aangegeven, hè? Met die voordelen die dat zou kunnen bieden.

34:10
En in het proces is dus ook afgesproken dat we dat al vanuit het Rijk ook faciliteren naar de gemeenten en de medeoverheden toe.

34:19
Dus zometeen zorgen we ervoor dat die begrenzing conform die uitgangspunten eigenlijk ook op de kaart zichtbaar wordt, maar daar hoort ook bij dat we hebben afgesproken met de koepels in ieder geval dat er ruimte is voor de gemeenten en provincies om goed te kijken naar die grenzen en ons ook te helpen om te zorgen dat die echt optimaal is. Dus het is voor ons ook op basis van de GIS-bestanden met de uitgangspunten zoals we die nu hebben geformuleerd.

34:43
Heel ingewikkeld om natuurlijk per locatie precies in te schatten. Oh, hoort dit er nou wel bij of niet? Is dit nou nog onderdeel van datzelfde recreatiegebied of niet? Wat is nou een logische grens? Dus daar hebben we echt ook elkaar, denk ik heel hard in nodig om die controles goed te doen. En dan is het ook mogelijk dus voor gemeenten om een voorstel te doen voor aanpassing van de grens die wij voorstellen. Dus we proberen het zo zuiver mogelijk aan te duiden op de kaart, hè? Vanuit de uitgangspunten zoals beschreven zijn.

35:12
Maar als we daarin een fout maken, of er is een knelpunt.

35:15
Wat ontstaat door die begrenzing. Of misschien is er een kans waarvan gemeenten zeggen, oh, als we het nou net even zo pakken, dan is het voor ons gunstiger. Dan mag daar dus op gereageerd worden. En daar zitten natuurlijk wel waar wat randvoorwaarden aan. We kunnen niet alles, denk ik.

35:32
Honoreren, hoewel dat wel de insteek is, hoor om zoveel mogelijk dus passend bij de uitgangspunten tot de goede begrenzing te komen. Wat Karen al aangaf de maximale grens zou de gemeentegrens zijn, Maar dat dat is niet aan te bevelen, want daarmee zet je jezelf ook weer wat vast.

35:46
Maar zoals gezegd die minimale begrenzing en die minimale rastercellen. Ja, daar zitten we sowieso ook aan vast, dus dat zal er altijd in moeten vallen, maar vooral dus goed kijken naar je eigen recreatiegebieden, naar andere nou ja, logische contouren, zeg maar die we nog beter op de grens of op de kaart moeten zetten, dan wij straks in ons voorstel al laten zien. Dat is de stap waar we zometeen voor staan.

36:12
En inderdaad ja, daarbij proberen we zoveel mogelijk die aaneengesloten eenheden dus ook te houden. Dus we gaan niet extra eilandjes creëren, maar we proberen vanuit die minimale begrenzing te zorgen voor een mooie.

36:24
Volglijn, zeg maar van het Stedelijk weefsel en deze randvoorwaarden die werken we ook verder uit, dus die zullen zodra we de kaart publiceren met de.

36:34
GIS-bestanden erin waar alle gemeenten naar kunnen gaan kijken, zullen we dit ook zo helder mogelijk omschreven erbij publiceren, zodat ook duidelijk is voor iedereen, hè? Op wat voor manier ze hun reactie natuurlijk kunnen teruggeven aan ons en waar die waar dat voorstel voor aanpassing dan aan moet voldoen.

36:52
Nou eigenlijk sluit dit deels ook aan, hè? Op wat Karen al aangaf dus de verslechtering van het oppervlak stedelijk groen en boomkroonbedekking binnen die begrenzing moet toch wel zoveel mogelijk worden voorkomen als dat enigszins kan.

37:07
En ja in die definitie van wat dan valt op dat oppervlakte stedelijk groen zit, bijvoorbeeld ook grasland en dat kan, dat is best een vraagteken. Dat heeft het Ontwerp Natuurplan ook aangegeven, maar vooralsnog gaan we er toch vanuit dat we ook dat meetellen. Dus kijk daarnaar ook met de ontwikkeling die je in je gemeentelijke plannen zeg maar hebt zitten.

37:27
En wat daarin wijsheid is met name gras dat aan de randen zit.

37:32
En ook nu al kun je natuurlijk bij die begrenzing proberen rekening te houden met die toenemende trends, zoals Karen al aangaf als je weet, ergens is een ontwikkeling aanstaande en we gaan bijbouwen of we gaan verdichten. Doe dat dan zo groen mogelijk of creëer in die zin ergens speelruimte voor jezelf dat die toenemende trend na 2030 ook mogelijk kan zijn.

37:54
Dus ons advies is ook echt dat gemeenten zo goed mogelijk nu ook kijken naar de ambities die ze hebben, zowel voor woningbouw en andere ruimtelijke plannen als op groen om dan ook te kijken waar de speelruimte zit en waar de schuifruimte zit om toch te proberen die totale hoeveelheid groen zo zoveel mogelijk gelijk te houden en straks te laten toenemen.

38:16
Nou, als het goed is hebben. Ik weet zeker dat dat gebeurd is. Dus alle gemeenten hebben van ons in juli een brief gekregen. We weten dat het soms even zoeken is. Voor gemeenten hebben ze hem ontvangen en waar is de brief geland In de organisatie? Maar in principe hebben we alle gemeenten van ons zo duidelijk mogelijke beschrijving ontvangen over dit proces. Ook daarin hadden we ook aangegeven, we komen in september met een tweede brief, nou, dat hebben we net niet gered.

38:40
Maar die komt er na dit webinar alsnog zo snel mogelijk aan. Gelukkig is dit webinar ook terug kijkbaar voor de mensen die dan.

38:47
Ja misschien per brief pas tot de ontdekking komen dat die al geweest is.

38:52
Maar in die brief geven we ook zo duidelijk mogelijk aan. Nou ja, in ieder geval in welke categorie gemeente valt, dus daar we sturen een brief naar de 301 gemeenten die inderdaad een stedelijk ecosysteem moeten begrenzen met daarbij ook nog een keer heel duidelijk aangegeven op welke uitgangspunten we die willen voorstellen en welke randvoorwaarden er zijn om daar eventueel een aanpassing van te doen. De gemeenten die vallen in de categorie landelijke gemeentes, dat zijn de overige

39:18
41 die ontvangen van ons ook een brief waarin dat duidelijk wordt gemaakt en waarbij we ook wel aangeven van let op.

39:25
op termijn als je gaat bouwen, zou je misschien toch met een opgave te maken kunnen krijgen voor artikel 8 en uiteraard ook die andere artikelen verliest hij niet uit het oog, want het is niet zo dat de NHV helemaal niets betekent, ook voor die gemeente, dus dat lichten we nog een keer toe. Ook de provincies en waterschappen ontvangen van ons nadere informatie over wat wij nu aan de gemeenten voorleggen en op welke manier zij daaraan kunnen bijdragen.

39:50
We denken zeker dat dat heel goed die interactie tussen gemeenten en provincies gaat helpen inderdaad zowel om voor gemeenten die misschien ook weinig capaciteit hebben om goede inschattingen te maken hierop of die dat lastig vinden.

40:04
Ook vanuit provincies met een iets overstijgende blik over de gemeente en de stedelijke ecosysteemgebieden heen om te zien waar vinden ontwikkelingen plaats. Dus nou, het is heel waardevol, denk ik als daar zo goed mogelijk de samenwerking wordt opgezocht. En waterschappen die willen graag gekend worden ook hè? Het water telt ook mee onder de definitie van stedelijk groen, dus oppervlaktewater stedelijk water.

40:30
En, in principe gaat het waarschijnlijk niet zo ver dat je moet nadenken hoe die begrenzing valt ten opzichte van je peilvakken, maar je kunt natuurlijk wel heel goed sturen. Misschien op je gezamenlijke groenblauwe raamwerk op de doelen die je ook voor waterkwaliteit of voor biodiversiteit verder voor jezelf hebt gesteld als samenwerkende organisaties, dus ken de waterschappen zeker ook in een voorstel eventueel of een vraag voor aanpassing van de begrenzing.

40:55
Nou eind deze maand publiceren we de kaart met de GIS-bestanden van de stedelijke ecosystemen op de website. Dat dus in principe inderdaad ook www.onslevendlandschap.nl en ook op den website www.ruimtelijkeordening.nl van het ministerie van VRO zal komen te staan. En dan start eigenlijk ook de periode waarin gemeenten goed dat onderzoek kunnen doen van, is dit voor ons een passende begrenzing of zouden we het liever iets anders willen?

41:20
Dat kan dan afgestemd worden met de medeoverheden en met ons.

41:24
En dan tot en met februari 2027 kunnen we met elkaar die tijd benutten om tot de meest precieze, optimale begrenzing te komen. Die dan inderdaad wordt meegenomen in het Definitieve Natuurplan. Wat dan inderdaad uiterlijk september volgend jaar weer naar Brussel moet, dus dan zijn we daarvoor hopelijk mooi op tijd. Uiteindelijk is het ook zo en dat is nu al aangegeven in de uitvoeringswetgeving voor de NHV, dat de stedelijke ecosystemen ook nog bij ministeriële regeling uiteindelijk worden vastgesteld.

41:57
Dat zal dan zijn in de omgevingsregelingen, maar dat kan pas als de uitvoeringswetgeving ook daadwerkelijk in werking is getreden. En dat is waarschijnlijk iets later, hè? Dat is dan begin 2028, meen ik in de planning en in de tussentijd geldt dat dus de begrenzing zoals we met elkaar opnemen in het Definitieve Natuurplan en wordt dan uiteindelijk via de ministeriële regeling en in het DSO dus het Digitaal Stelsel Omgevingswet de begrenzing ook zichtbaar gemaakt. En dat is dus dan pas dat latere een moment als de wet ook is ingegaan.

42:32
Nou, dit is, heb ik eigenlijk al verteld. U kunt reageren op de, of gemeenten kunnen reageren, op de generieke begrenzing en stemmen dat af met zijn provincies en waterschappen. Uiterlijk 31 oktober zetten we dat op de website en daar komen dus de uitgangspunten randvoorwaarden ook nog een keer helder bij. We hebben sinds de zomer ook een postbus waar nu al vragen aan ons kunnen worden gesteld, maar ook de reacties straks op kunnen worden ingediend en we zullen op de website daar ook helder aandacht aan besteden.

43:03
Op wat voor manier dat dan onderbouwd moet worden, we moeten natuurlijk even kunnen zien, ook welk wijzigingsvoorstel gedaan wordt. Dus waar dan de goede grens of de voorgestelde grens zou moeten liggen? Dus dat leggen we straks op de website ook nader uit hoe we dat graag willen ontvangen van iedereen.

43:18
Mooi dankjewel Corine. Volgens mij een helder verhaal over hoe je als gemeente hier in nog op kan reageren en eventueel een voorstel tot wijziging kan doen.

43:27
Ik heb hierover een paar vragen gekregen.

43:31
Eentje ging er over die randvoorwaarden waarop je die wijzigingsvoorstel kan doen. Dat ging over de laatste randvoorwaarden en die luidde in het geval van verruiming van de begrenzing sluit het extra deel ruimtelijk aan op de generieke begrenzing geldt die ook voor als een gemeente bestaat uit meerdere stedelijke kernen?

43:51
Ja, ik denk dat dan de vraag zo bedoeld is als die stedelijke kernen nu nog niet aan elkaar zitten via de minimale rasters, dan zou je hem misschien daartussen wel iets willen creëren. Ik weet niet of ik de vraag zo moet interpreteren. Daar doet het mij aan denken.

44:07
Ja, dat kan en zoals gezegd, die maximale begrenzing van de hele gemeentegrens ja, in enkele gevallen volgens mij krijg jij die vraag net, is dat al praktisch? Bijna de situatie met een zeer verstedelijkte omgeving, dan kan dat ook het geval zijn.

44:23
En dan staat het de stadsgemeente dus vrij om ook te kijken van nou is dit een tussenliggend gebied wat toch al als uitloopgebied, bijvoorbeeld voor onze bebouwde omgeving zeg maar gebruikt wordt, ja, waarom zou je dat eventueel niet meenemen? Dat kan, ja.

44:41
Even kijken een andere vraag, dat gaat over. Het ontwerpend onderzoek. Kan deze gedeeld worden? Interessant om de dilemma's die daar naar voren zijn gekomen te zien.

44:53
Ja, het ontwerp in het onderzoek, waar Karen ook al even aan refereerde met die casus studies. Dat is een stukje wat in ieder geval als tussenproduct min of meer gereed is, hè? En er wordt nog wel aanvullend wat onderzoek gedaan, omdat we ook met het oog op de grootschalige woningbouwlocaties die zijn aangewezen waar nog meer gaat plaatsvinden. Dat we ook daar graag wat beleidsmatig nog iets meer gevoel bij willen krijgen.

45:17
En dan is het totaal ontwerpend onderzoek in november gereed.

45:23
Eind november, dat wordt, dat kan sowieso gepubliceerd worden.

45:27
En het tussenrapport wat we nu hebben met die casus studies, op basis waarvan we ook deze begrenzing hebben gemaakt, is in principe ook volgens mij wel deelbaar, toch? Ik dacht dat we dat ook gingen delen.

45:38
Ja, het kan gedeeld worden volgens mij. Ja, het is echt een tussenproduct. Dus ja, nou sowieso het eindproduct wordt gedeeld. We moeten even kijken of dat zo ook dat handig is. Nu even voor het tussenproduct, dat dus dan nog even te bestuderen. Andere vraag: Je gaat over de rol van de Omgevingsdiensten, die hebben ook te maken met ruimtelijke ontwikkelingen in gemeenten worden Omgevingsdiensten ook meegenomen in de brieven met nadere toelichting.

46:02
We kijken naar Corine. We hebben Omgevingsdiensten an sich nu niet als doelgroep geïdentificeerd nog.

46:10
Ik kan me wel voorstellen dat het voor de gemeente best interessant kan zijn om met een Omgevingsdienst ook eens te kijken wat dit wat dit betekent.

46:19
Kan misschien wel wat op aanvullen. Dat zou heel handig kunnen zijn om met de Omgevingsdienst ook te bezien in de eigen regio's, omdat zij ook vaak betrokken zijn bij omgevingsplannen, omgevingsvisies, discussies daarover adviseren op dat type onderwerpen ook en in the end heeft dit natuurlijk ook te maken met hoe richt de gemeente een omgevingsplan, -visie et cetera in. Dus in die zin zit daar een verbinding en vaak is het zo dat de gemeenten een opdrachtgever zijn aan Omgevingsdiensten voor bepaalde diensten en is dat per regio verschillend hoe dat wordt ingevuld. Dus het is niet automatisch het geval, maar het kan interessant zijn om.

47:04
bijvoorbeeld in zo’n adviesrol wel die verbinding te zoeken vanuit met name, ik denk die ruimtelijke inrichting vragen die het met zich meebrengt. Ja, is eigenlijk best wel slim om dat ook te doen. Dat zou maar zo kunnen. Ik zie wel dat er heel veel natuurlijk op het bord van de gemeente rust. Dat hoor je alleen al uit dit verhaal en dan is dit het stukje artikel 8 en stedelijke ecosystemen en daarnaast is er nog zoveel meer.

47:30
Dus het is ook raadzaam om als gemeente te kijken. Ja, waar heb je de gelegenheid voor om te doen en wat is wijsheid in het kader van wat je nu moet? Dus ja, die weging ligt ook gewoon echt wel lokaal.

47:45
Dankjewel.

47:47
De rol van provincie en waterschap werd natuurlijk al een paar keer benoemd. Hier wordt nog specifiek gevraagd, hoe moeten we die dan betrekken?

47:53
We gaan verduidelijken ook in de brief dat er in principe per provincie een contactpersoon komt voor gemeenten. Dus dat zou natuurlijk het meest praktische zijn. In veel provincies bestaat er ook al zo'n netwerk hoor van samenwerkende gemeenten rond het thema groen. Dus we zijn met het IPO in gesprek inderdaad om dat zo helder mogelijk nu al mee te geven. Of inderdaad ook weer via de website duidelijk te maken welke contactpersonen dan beschikbaar zijn per provincie.

48:22
Dus ja, hopelijk helpt dat en mocht je daar vragen over hebben, dan kunnen we natuurlijk altijd eventueel bemiddelen als dat behulpzaam is. Dus weet ons dan vooral ook te vinden via onze postbus. Ja, misschien haakt dat ook aan op het stukje wat ik inbracht. Over hoe kun je elkaar informeren en hoe kun je ook zorgen dat je die samenwerking stimuleert?

48:44
We zijn ook voornemens om echt wel in te spelen op behoeftes van gemeenten daarin voor zover dat ook mogelijk is vanuit VNG perspectief.

48:53
Dus ik kan me ook heel goed voorstellen dat dit ook een vraag is die bij veel gemeenten leeft, hoe doen we dat goed? Nog los van de contactpersoon. Maar ook, hoe zou je dat? Want het is tot en met februari dat je kunt reageren. De komende 4 - 5 maanden dat ook slim en efficiënt met elkaar kunnen doen, misschien ook met je omliggende gemeenten daarbij. Daar zijn natuurlijk ruimtelijke ontwikkelingen ook altijd van belang om dat gezamenlijk te bezien.

49:18
Dus daar zijn vele mogelijkheden, maar dat is heel slim om goed in te richten.

49:22
Ja, en daar zijn jullie ongetwijfeld toe bereid om daarbij te ondersteunen en te helpen mee te denken. Ja.

49:29
Even kijken nog een vraag die gaat over de monitoring van de het groenoppervlakte bieden jullie ook instrumenten aan om de groene oppervlakte en boomkroon volume te monitoren binnen de minimale of die aangepaste begrenzing? Misschien Karen het Rijk gaat sowieso de monitoring landelijk oppakken en uitvoeren. Dat is geen taak die bij de gemeente komt te liggen. Hoe en wat precies? Daar zijn we ook nog over bezig, maar het Rijk gaat ervoor zorgen dat het gebeurt.

49:56
Ja met het oog op de rapportage richting Europa, vooral hè? Dat we dat graag uniform natuurlijk doen, ja.

50:03
Ja, die zegt, het is een Rijksverantwoordelijkheid.

50:07
En krijgt in gemeente dan op een gegeven moment ook wel individueel niveau die informatie. Ja, dat zeker gelukkig ja.

50:14
Mooi dan pakken we nog de laatste vraag voor dit moment, hoe biedt de zone net buiten de bouwde kom kansen tot compensatie? Dit is toch over het algemeen toch al vrij groen?

50:25
Ja, dat ligt eraan. Soms heb je ook daar verharding liggen met bedrijventerreintjes of parkeerterrein of verlaten bedrijventerreinen, dat kan van alles zijn en wat je door herinrichting stuk groener kan maken. Maar als het een natuurgebied is of het is een speelveld en het is groen, dan kun je het niet nóg groener maken. Misschien een boom toevoegen.

50:49
Ja, dan telt het mee voor de boomkroon bedekking natuurlijk.

50:53
Kijk nou dat waren dan.

50:55
De vraag oh nee, nog één vraag die net bijgekomen is als ze al na 2030 gebieden worden toegevoegd, bijvoorbeeld doordat er nieuwe woonwijken bij zijn gekomen, geldt dan artikel 8 met terugwerkende kracht vanaf 2024. Of gaat het dan alleen om de doelstelling vanaf 2031?

51:13
Volgens mij alleen vanaf 2031 en want dan heb je weer een nieuwe monitoring periode en dan voeg je stukjes toe en dan ga je over dat nieuwe totale stedelijk ecosysteemgebied de periode van 6 jaar daarna monitoren.

51:30
Ook even meenemen in de Q&A die we na afloop zullen delen met eenieder.

51:38
En tenslotte de laatste vraag hierover, welke concrete handvatten zijn er om de gewenste begrenzing te kunnen bepalen?

51:45
Die zijn natuurlijk ook deels al besproken hè? Als wat jullie net hebben besproken, misschien ja ik zou zelf zeggen, jij kent je eigen gemeente het beste. Je kent het beste de gebieden die je zou willen beschermen, groen houden omdat mensen daar gebruik van maken, dus dan kan het raadzaam zijn om die, als ze niet al in de standaard generieke begrenzing zitten, daarin te doen.

52:12
Je kent ook je ontwikkelingen qua woningbouw voor andere ontwikkelingen, zowel binnenstedelijk als buitenstedelijk. Maak al een kleine inschatting, een grove inschatting van hoeveel groen moet daarbij verloren gaan? Dus moeten we compenseren, kunnen we de ontwikkeling groener aanleggen of dat als het echt niet gaat, ga kijken waar je dan binnen jouw gemeente kunt compenseren dus.

52:40
Bereid je daarop voor.

52:42
Hé waar ik nu toe ga naar de derde en laatste stelling die we hebben voorbereid. Dus dat nou ja, voor de voor degene die aanwezig zijn. De derde stelling gaat over:

52:53
Voor mij is duidelijk waar een aanpassingsvoorstel van de generieke begrenzing aan moet voldoen. Dus hetgeen wat net is toegelicht.

53:01
Nou gaan we eens even horen of dat voldoende inzicht heeft gegeven en uiteraard zal er zometeen per brief natuurlijk nog opnieuw gedeeld gaan worden. Dit is de eerste test of we een klein beetje dit duidelijk hebben kunnen uitleggen. Het is best een technisch verhaal en dat realiseren we ons ook, dus dat zo zorgvuldig zometeen in de brief opschrijven zorgen dat het zo helder mogelijk op de website ook wordt uitgelegd.

53:26
Daar moeten we zeker aandacht voor hebben en we denken eigenlijk ook dat het in die periode tot en met eind februari verstandig is om nog een keer een moment te organiseren of in ieder geval iets te doen om tussentijds ook te extra vragen. Of nou ja, anderszins te kunnen beantwoorden of te helpen daarmee, dus daar gaan we nog een voorstel voor bedenken hoe we dat, hoe we die mogelijkheid kunnen bieden.

53:49
Nou, ik zie het is ongeveer fifty fifty, hè? Dus toch de helft van mensen denkt al wel en denkt dat het ook al positief is, hè? Dat ze toch al wel een beeld hebben van welke,

53:58
waaraan dat aanpassingsvoorstel aan moet voldoen, maar er is inderdaad ook nog wel werk aan de winkel, dus inderdaad de brief en nadere toelichting wordt zeker gewaardeerd door de mensen. Even kijken waar zitten wij? We zitten nu bij het laatste deel van het webinar.

54:12
We gaan richting een afsluiting. Daar kunnen we natuurlijk zometeen even toelichten. Nog denk ik belangrijk dat we nog een paar laatste vragen erbij pakken. Dat er zometeen een enquête wordt gestart en de grote oproep aan je

54:22
om die in te vullen, want het geeft ons ook weer bruikbare informatie voor het vervolgproces, hè? Dus nou ja, die laatste vraag met die fifty-fifty procent geeft al aanleiding toe, dus doe dat vooral even en om dat direct na het sluiten van de webinar te doen, dan kijken we nog even naar de laatste vragen die we binnengekregen hebben. Eentje gaat over de ter inzagelegging van de Ontwerp Natuurplan wanneer en hoe? Nou die zal ik even tot mij nemen.

54:48
De start is voorzien In de eerste week van november. We mikken nu op 6 november, dan gaat het via de website van www.onslevendlandschap.nl zal de link beschikbaar komen.

54:58
Dan doen we én het Ontwerp Natuurplan én het bijbehorende Plan-mer komt dan daar ter inzagelegging. Dat ligt dan voor 6 weken open, hè? Dus dan in die periode kunnen zienswijzen ingediend worden. En nou ja, wij zullen uiteraard weer in de verdere verwerking richting Definitief Natuurplan de zienswijze verwerken. En als dat artikel 8 gerelateerde zaken zijn, zullen we dat ook delen met de personen aan tafel om daar goed naar te kijken en zo slim mogelijk daarmee om te gaan om dan nog beter Definitief Natuurplan te komen.

55:24
Even kijken is er nog één of twee vragen behandelen.

55:28
Ja, ik kan ook nog wel iets toevoegen en als het mag wat je net aan aangaf van die enquête, daar hadden we het al even over, maar die wordt zo beschikbaar gesteld om in te vullen. Ik zou nog een keer willen vragen aan mensen: van vul goed in, ook waar je behoefte ligt aan ondersteuning. Daar hebben we al even over gehad, Maar dat vult ook een beetje aan op wat jij al aangaf Corine over:

55:53
Nou, we willen graag faciliteren. We willen ook graag vanuit VNG goed inzicht krijgen in waar helpen we de gemeente nou het beste mee?

56:03
En de uiteindelijke inhoud moet men zelf natuurlijk bezien voor het eigen gebied, maar er komen misschien ook wel een aantal gemeenschappelijke knelpunten of kansen boven. Dan is het ook goed om dat in de komende tijd mee te kunnen nemen. Dus ja, vul in, waar je behoefte ligt aan ondersteuning dan wel aan suggesties. Dat zou mijn oproep nog een keer zijn. Goede waardevolle toevoeging Eppy, dankjewel.

56:28
Nou ik hier nog een vraag over of het slim is om of nee, kunnen gemeenten ook gezamenlijk op trekken, bijvoorbeeld in een novex verstedelijkingsgebied?

56:36
Ja, ik denk dat dat ja dat dat al waardevolle bestaande samenwerkingen zijn, dat dat het absoluut ook interessant is en belangrijk is, denk ik ook om met elkaar goed die die plannen voor verdere verstedelijking en ook vergroening dus uit te wisselen.

56:51
Misschien is dat ook nog wel een vraagteken, hè? Wat leeft bij sommige gemeenten of bij sommige gebieden of stedelijke ecosysteem gebieden of gemeenten ook mogen samenwerken en samengevoegd worden?

57:04
Nou, dat is een puntje wat we nog met Europa ook wat verder aan het uitzoeken zijn, want daar stelt Europa wel weer bepaalde eisen aan. En wat voor soort samenwerking dan mag gerekend worden tot een verband, waaronder inderdaad die stedelijke ecosystemen dan ook als één aangestuurd mogen worden, dus dat is vooralsnog denk ik iets om even mee te mee te wachten. We gaan dus ook nu het voorstel doen voor de sterke ecosysteemgebieden per gemeente en als blijkt, hé daar is een samenwerking wat intensiever mogelijk via.

57:35
Een inderdaad een MRU of een MRA of in een novex context of in een ander samenwerkingsverband wat de gemeente onderling al hebben en dat past bij de vereiste die Brussel daaraan stelt, dan is dat uiteraard ook nog weer een manier om dat makkelijker te maken. En tot we die duidelijkheid hebben van Europa, zou ik zeggen, stem vooral af en kijk goed naar elkaars begrenzing.

57:57
Maar werk nog vooralsnog even vanuit je eigen gemeente als bevoegd gezag.

58:03
Dankjewel dan is het inmiddels één minuut voor 4 en gaan we naar een afsluiting. Er zijn nog meer vragen die we niet behandeld hebben, maar die zullen we uiteraard netjes beantwoorden in de Q&A die op www.onslevendlandschap.nl zal geplaatst worden, inclusief de terugkijklink. Nou, nogmaals oproep aan eenieder om de evaluatie nog in te vullen met nou ja, de goede redenen om dat te doen en dan wil ik vooral eenieder bedanken, dus Karen, dank voor de toelichting net zoals Eppy, dankjewel.

58:32
En Corine en dan sluiten we bij deze af en wens ik jullie verder een hele fijne dag, tot ziens.